Efes

İzmir Selçuk'ta, mermer caddeleri ve Celsus Kütüphanesi'yle antik dünyanın en iyi korunmuş liman kentlerinden biri.

Neden görülmeli

Efes, antik dünyanın en iyi korunmuş kentlerinden biridir. Mermer döşeli caddeleri, iki katlı cephesiyle Celsus Kütüphanesi ve yamaca oturan büyük tiyatrosuyla, bir Roma liman kentinde yürümenin nasıl bir şey olduğunu bugün bile hissettirir. Alan 2015’te UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmıştır.

Tarihsel bağlam

Kent, tarih boyunca yer değiştiren bir kıyı çizgisinin kenarında kuruldu; zamanla liman alüvyonla dolunca deniz bugünkü konumundan kilometrelerce uzaklaştı. Efes, Hellenistik ve Roma dönemlerinde Ege’nin en önemli ticaret ve inanç merkezlerinden biriydi. Yakınındaki Artemis Tapınağı (Artemision) antik çağın yedi harikasından biri sayılırdı; bugün tapınaktan yalnızca birkaç iz kalmıştır.

Alanda ne görülür

Ana güzergâh, üstteki kapıdan başlayıp yokuş aşağı Liman Caddesi’ne iner. Yol boyunca Celsus Kütüphanesi, agora, hamamlar, teraslı evler ve yaklaşık yirmi beş bin kişilik büyük tiyatro görülür. Teraslı evler ayrı biletli, üzeri örtülü bir bölümdür ve zengin Roma konut mimarisini, mozaik ve fresklerle bir arada sunar.

Nasıl gidilir

Efes, Selçuk ilçe merkezine yaklaşık 3 kilometre uzaklıktadır ve İzmir’den trenle ya da araçla kolayca ulaşılır. En yakın havalimanı İzmir Adnan Menderes’tir. Alanın iki kapısı vardır; üst kapıdan girip alt kapıdan çıkmak yürüyüşü büyük ölçüde yokuş aşağı yapar. Yol büyük ölçüde düz ve taş döşelidir.

Ne zaman gidilir

İlkbahar ve sonbahar en dengeli dönemlerdir. Alan geniş ve gölgesiz olduğundan yaz öğleleri çok sıcak olabilir; sabah erken ya da ikindi saatleri daha rahattır. Şapka, su ve rahat ayakkabı yararlıdır. Giriş ücretleri ve saatler değişebildiği için güncel bilgiyi resmî kaynaktan almak yerinde olur.

Sorumlu ziyaret

Efes’in mermer caddeleri ve yapıları yüzyıllardır açık havada durur ve pek çoğu kırılgandır. İşaretli güzergâhın dışına çıkmamak, sütun ve kabartmalara dokunmamak, teras evler gibi örtülü bölümlerde rehber ve pano uyarılarına uymak hem ziyaretçi güvenliği hem de eserlerin korunması için gereklidir. Zemin yer yer kaygan ve eğimlidir; acele etmeden ve kalabalık saatlerin dışında gezmek hem daha güvenli hem de daha keyiflidir. Kazı ve bakım çalışmalarına bağlı olarak bazı bölümler zaman zaman geçici olarak ziyarete kapalı olabilir.

Yakınında

Selçuk; kalesi, St. Jean Bazilikası ve müzesiyle aynı güne kolayca eklenir. Meryem Ana Evi yakındaki tepede yer alır; taş evleri ve bağ evleriyle Şirince köyü ise kısa bir sürüşle ulaşılan sevilen bir moladır.